Тоҷикистон ҳамчуни давлати соҳибистиқлол дар ҳалли масъалаҳои сатҳи ҷаҳонӣ ва минтақавӣ, махсусан масъалаҳои вобаста ба об ва тағйирёбии иқлим, мубориза бо терроризму ифротгароӣ, қочоқи маводди мухаддир ва ҷинояткории муташаккили фаромиллӣ саҳми назаррас дорад.
Як қатор иқдомҳои Тоҷикистон дар ҳалли масъалаҳои об ва ҳифзи пиряхҳо дар сатҳи ҷаҳонӣ қабул гардидаанд, ки обрӯю эътибори онро дар ҷаҳон боз ҳам баланд гардонида, мақоми Тоҷикистонро дар арсаи байналмилалӣ мустаҳкам менамоянд.
Бояд таъкид намуд, ки ҳастии тамоми мавҷудоти рӯйи замин, аз ҷумла, инсоният ба об вобаста аст. Имрӯз дар саросари ҷаҳон мушкилоти норасоии об, яке аз масъалаҳои муҳим маҳсуб ёфта, дар радифи тағйирёбии ҷаҳонии иқлим пайваста омӯхта мешавад. Об қабл аз ҳама захираи барқароршаванда буда, аммо дар иртибот ба тақсимоти нобаробари захираҳои обӣ дар сайёраи замин ва афзоиши аҳолӣ норасоии об ба назар мерасад.
Афзоиши босуръати аҳолӣ дар сайёра боиси афзудани талабот ва истифодаи об дар соҳаҳои кишоварзӣ, саноат, хизматрасонӣ, дар маҷмуъ, ба тамоми паҳлуҳои ҳаёти инсоният мешавад. Айни ҳол дар ҷаҳон беш аз 1 миллиард одам аз норасоии об азият мекашад, зиёда аз 2 миллиард аҳолии сайёра оби нӯшокии ғайрисанитариро истеъмол менамоянд. Тағйирёбии ҷаҳонии иқлим ба равандҳое, ки дар муҳити зист ба амал меоянд, таъсир расонида, боиси тағйир ёфтани сохтори амалкунандаи фаъолияти тамоми системаи муҳити зист мегардад.
Имрӯз дар арсаи ҷаҳон ташаббуси чоруми Тоҷикистон – Даҳсолаи байналмилалии амал “Об барои рушди устувор” барои солҳои 2018-2028 амалӣ мегардад. Ҳамзамон, 14-уми декабри соли 2022 Маҷмаи Умумии Созмони Милали Муттаҳид ташаббуси панҷуми Тоҷикистонро дар бораи “Соли байналмилалии ҳифзи пиряхҳо” эълон кардани соли 2025 ва 21-уми март ҳамчун “Рӯзи ҷаҳонии пиряхҳо” қабул намуд. Дар робита ба ин шаҳри Душанбе аз 10-ум то 13-уми июни соли 2024 мизбони Конфронси сеюми байналмилалии сатҳи баланд оид ба Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор», солҳои 2018-2028 дар ҷаҳорчӯби Раванди оби Душанбе гардид. Раванди оби Душанбе ибтикори Ҷумҳурии Тоҷикистон барои дастгирӣ намудани татбиқи ҳадафҳои Даҳсолаи байналмилалии амал “Об барои рушди устувор, солҳои 2018-2028” мебошад, ки тавассути баргузор намудани конфронси байналмилалӣ дар ду сол як маротиба аз ҷониби Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ҳамкорӣ бо Созмони Милали Муттаҳид (СММ) амалӣ шуд. Дар ин конфронси бонуфуз роҳбарони давлатҳо ва ҳукуматҳои бархе аз давлатҳои ҷаҳон, инчунин созмонҳои бонуфузи минтақавию байналмилалӣ иштирок намуданд.
Ҳамин тавр, Тоҷикистон дар даҳсолаи охир тавонист, ҳамчун давлати пешсаф таваҷҷуҳи ҷомеаи ҷаҳониро дар масоили мубрам ва ниҳоят ҳассоси ҷаҳони имрӯза дар мавзуъҳои обу энергетика, энергияи сабз, сарфаи захираҳои обӣ, тағйирёбии иқлим, ҳифзи пиряхҳо, таъмини амнияти озуқаворӣ, тадбирҳои амалии пешгирии терроризму экстремизм, маводди мухаддир ва ғайра ҷалб намуда, ба ҳам оварад.
Шоҳҷаҳон Қурбонов,
корманди МД телевизиони “Сафина”